Ramazan Bayramı nihayet geldi. Bayramın ilk günü olan 20 Mart Cuma sabahında toplu olarak bayram namazı kılınacak. Çeşitli sebeplerden ötürü bayram namazını kaçıran kişiler, "Bayram namazının kazası yapılabilir mi? Ramazan Bayramı namazını kaçıranlar ne yapmalı?" gibi sorulara yanıt bulmaya çalışacak. İşte Diyanet’in bayram namazı ile ilgili açıklamaları...
BAYRAM NAMAZININ KAZASI OLUR MU?
İslam dininde, oruç ve hac ibadetlerinin tamamlanmasıyla Ramazan ve Kurban bayramları fertlerin kutladığı iki önemli bayram olarak kabul edilir ve bu bayramlar için bayram namazı farz kılınmıştır.
Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed'in ve sahabelerinin uygulamaları doğrultusunda, kendine özgü tekbirlerle birlikte ikişer rekat olarak icra edilen bayram namazları, her zaman geniş alanlarda topluca kılınmış ve ardından bayram hutbesi verilerek bu konuda bir görüş birliği sağlanmıştır.
Fıkıh mezhepleri, bayram namazının hükmü ve bu ibadetin bireysel olarak kılınıp kılınamayacağı konusunda farklı görüşlere sahip olup, Cuma namazı farz olan kimseler için Hanefilere göre bayram namazı vacip, Şafiilere göre ise sünnet olarak değerlendirilmektedir.
DİYANET NE DİYOR?
Diyanet İşleri Başkanlığı, bayram namazının belirli bir vakitte kılınması gereken bir ibadet olduğunu vurgulayarak, bu vaktin geçtikten sonra kaza edilmesinin mümkün olmadığını belirtiyor. Bayram namazı, bayramın ilk günü sabah namazından sonra güneşin doğmasıyla birlikte eda edilir ve bu zaman geçince telafisi mümkün değildir. Çoğunlukla alimler, namazın cemaatle kılınmasının önemine dikkat çekerek, bayram namazının belirtilen zamanda yapılmasının gerektiğini ifade ederler.
Diyanet İşleri Başkanlığı'nın bayram namazı hakkında sunduğu açıklamalar ise şöyle;
Hanefî mezhebi açısından, bayram namazının geçerli olması için hutbe haricinde Cuma namazında aranan şartların sağlanması gerektiğinden, bayram namazının cemaatle kılınması önemlidir. Herhangi bir sebeple bu namazı toplu şekilde kılamayan kişilerin kaza etmesi zorunlu olup, bireysel olarak bayram namazı kılmaları da gerekmemektedir. Bayram namazını camide cemaatle eda edemeyenlerin, evlerinde iki ya da dört rekât olarak duhâ/işrak (kuşluk) namazı niyetiyle nafile kılmaları tercih edilmelidir.
Şafiî mezhebi ise bayram namazının topluca kılınmasını esas alır. Ancak farklı nedenlerden dolayı cemaate katılamayanların bireysel olarak kılmalarında bir sakınca bulunmamaktadır. Buna göre, cemaate katılamayan kadınlar, çocuklar ve yolcular kendi evlerinde bayram namazını bireysel olarak eda edebilirler. Şafiilere göre, bayram namazını tek başına kılacak olan kişilerin hutbe okuması zorunlu değildir.
Sonuç itibarıyla bayram namazları, oruç ve hac gibi uzun süreli ibadetlerin tamamlanmasının mutluluğunu yaşamak ve Müslümanların birlikteliğini göstermek amacıyla cemaatle yapılan son derece önemli bir ibadettir.
Bununla birlikte, epidemik hastalıklar, karantinalar gibi kısıtlama durumlarında, bu ibadetin cami veya musalla alanlarında cemaatle kılınamadığı zamanlarda Müslümanların belirtilen görüşler doğrultusunda ibadet ederken karar vermeleri férdî bir hak olarak önemli görülmektedir.
BAYRAM NAMAZINI KAÇIRANLAR NE YAPMALI?
Bayram namazını kaçıran bir Müslüman, bu ibadeti kaza edemez; ancak Allah'tan af dilemek ve tövbe etmek için dua edebilir.
Bayramın manevi atmosferini yaşayabilmek adına dua etmek, Kur’an üzerinde düşünüp okumak, sadaka vermek ya da bayramın diğer geleneklerini yerine getirmek mühimdir.
Diyanet’in önerileri doğrultusunda, bayram namazını kaçıranlar ayrıca:
Bayramın ruhuna uygun olarak aileleriyle bir araya gelebilirler.
Komşularını ziyaret edebilirler.
Muhtaç olanlara destek vererek bayram coşkusunu hissedebilirler.
